“göz açıp kapayıncaya kadar”

by

“Uykusuz gece: İşte en kısa formülü, içi boş  zamanın geçişini unutmaya çalışır ve tan ağartısını boşuna beklerken hiç sonu gelmeyecekmiş gibi uzayan azap dolu saatlerin. Ama uykusuz gecelerin asıl korkunç olanlarında, zaman sanki büzüşüp ufalmıştır ve avuçlarımızın arasından verimsizce kayıp gidiyordur. Uzun ve şifali bir dinlenme umuduyla lambayı söndürürüz. Ama zihnimizde düşünceler karmakarışık  uçuşurken gecenin sağaltım haznesi harcanıp gider ve yorgun göz kapaklarımızın altından son görüntüyüde kovduğumuzda biliriz ki çok geçtir artık, az sonra sabahın hoyrat sarsıntısını hissedeceğizdir. Ölüm mahkumu da son anlarının böyle kullanılmamış halde kayıp gidişini seyretmiş olmalıdır. Ama saatlerin bu büzüşmesinin açığa çıkardığı şey, vaadini yerine getirmiş zamanın tersidir. Eğer ikincisinde deneyimin gücü sürenin efsûnunu çözerek geçmişi ve geleceği şimdide topluyorsa, telaşlı uykusuz gecede katlanılmaz bir korku demektir süre. Kişinin yaşamı tek bir anâ indirgenir, ama sürenin askıya alınmasıyla değil, yaşamın hiçliğe kayması ve zamanın kötü ebediliği karşısında kendi beyhudeliğini fark etmesiyle olur bu. Saatin fazla tiz tıkırtısında, ışık yıllarının ömür süremizle alay eden sesini de işitiriz. İç duyumuz daha onları kaybetmeden saniyede uçup giden ve bu iç duyuyu da kendi akıntılarında sürükleyip götüren saatler, her türlü bellek gibi  iç deneyimimizin de kozmik gecede unutulmaya mahkum olduğunu ilan eder. Bugün insanların kafalarına kakılan bir zorunluluktur bu. Mutlak güçsüzlük konumundaki birey, yaşayacağı süreyi kısacık bir mühlet olarak algılıyordur. Ömrünün sonuna kadar yaşayabileceğini ummamaktadır. Herkes için geçerli olan vahşice öldürülme ve işkence olasılığı, günlerin sayılı ve kişinin kendi ömrünün uzunluğunun da bir istatistik değişkenden ibaret olduğu düşüncesinde, yaşlanmanın ortalamaya karşı haksızca elde edilmiş bir avantaj haline geldiği sezgisinde yankılanıyordur. Belkide toplum tarafından verilmiş o geri alınabilir ömür süresi şimdiden dolmuştur. Beden bu korkuyu saatlerin uçup gidişiyle kaydeder. Zaman kaçıyordur.”

[ Minima Moralia, “105.Göz açıp kapayıncaya kadar”, Theodor Adorno]

Reklamlar

6 Yanıt to ““göz açıp kapayıncaya kadar””

  1. Ömer Says:

    Bir sonraki bölüm, zaman ve süreden hareketle anılar ve varoluş üzerine ve bir önceki bölümün aksine daha ümit verici bir şekilde biter:

    106. Bütün Küçük Çiçekler: …”Ama umutsuz ölen kişi bütün ömrünü boşuna yaşamıştır.”

    (Üstat, yukarıdaki bölümde bir cümleyi atlamışsın. Sonraki cümlede ise düzelti var: “..Bugün insanların kafalarına kakılan bir zorunluktur bu. Mutlak güçsüzlük konum(u)daki birey, yaşayacağı süreyi kısacık bir mühlet olarak algılıyordur…”

  2. kacakkova Says:

    kayip dervis usta selamlar…..

    ‘bütün kücük cicekler’den alintilamistim bir ara….’umutsuz ölen kisi bütün ömrünü bosuna yasamistir’ sözü bana her seferinde tuhaf geliyor…..anlam degisikliklerine ugruyor….gerci minima moralia’da böyle pek cok baska bölümde var….ama en ilginclerinden biri bu isaret ettigin bölüm…..

    bir durum tespiti mi yapiliyor, umutsuzlugun nesnel kosullarinin kesifligi icinde, sonunda bütün bir ömrü bosuna yasadigimizi mi duyuruyor, yoksa böyle olmamali, bütün bir ömrü bosuna yasamamak ve dahasi bosuna yasamis olmamak icin insan umutsuz ölmemeli diye bir kosul mu ileri sürülüyor….

    tabi anlami belirlemek icin, icilen ickinin miktari kadar, ne icildigi, nerede icildigi, kiminle icildigi de önemli….her daim yalniz icen kisi, sonunda umutsuzca bütün ömrünü bosuna yasadigini bilerek ölecek olan kisidir 🙂 …

    redaksiyonu yaptim, diger eksik satirin nereye gelecegini aksama bulup halledecegim, valla sagol gösterdigin icin, yoksa ben sittin sene farketmezdim…

    muhabbetle.

  3. oyunlar Says:

    Kapayıp açmayacağımız zamana kadar
    mutlu açıp kapayalım
    mutluluk için bu lazım

  4. y.mert Says:

    Egerkanayan bir yara ve vicdan varsa bu en çok ve ilkin adorno da vuku bulur,sulu açık bir yaradır bu.adornokibirli,dik,sohuk,mesafeli her şeye tüm bunları söylerken,epistemolojik bir aristokrasinin kötümserliğinde iyimserliğide yakalıyor sanki,çünkü der o,düşünen kişininin mutluluğu tüm insanlıgındır diye,kaldı ki ADARNO içilen içkinin miktarını da,ne içileceğini de nerede içecegini de,ama salt kendiyel içeçegini de kendisi belirlerher daim mesafeli ve yalnız adorno yalnızlıgını bile eleştirel gözle yorumlar,inceliğin,ayrınıtının ve düşüncenin konformist bir aydınıdır o.teorinin kibridir demeleri boşa değil,kitab-ı mukaddes demeleri boşa değil minimal moralia için
    sayın kaçakova,GAZZE ile ilgili yazınızda demiştiniz ya kim dedi anımsamıyorum ”en büyük zalimler başı koparılmamış mazlumlardan çıkar diye’CİARON un sözü bu.adornoyu adorno yapan biraz da sanırım,söylediklerrinin anlaşılmazlıgındaki daha sonra fark edilen anlaşılırlıklardır

  5. feelozof Says:

    umut mu,,,
    öğrenebildiğim bir şey var, terimlerin genellikle ikiz olduğu, ying ve yang, ben bunun denge değil de, tüm dengesizliklerin başı olduğuna inanıyorum, ikiye ayır,,,
    umut için şu da denebilir, şimdin bomboktur ve bunu halletmen için bir savunma mekanizmasıdır umut, sosyalizmle bilimsellik kisvesi katarak, ayaklarını yeryüzüne çakabilmiş ve bununla avunabilmiştik,
    eskiden geçmiş ve gelecek debdebesi içinde bir şimdi vardı, şimdiyi aradığımız şimdi de, şimdi yok,
    yaşadığımız zaman belki de akışın doğal sonucuydu insan-merkezci bir batı düşüncesine biraz daha materyalizm katarsanız varacağı yer ben-merkezciliktir, bir sürü birbirine benzeşen ve kendini de yaşadıkları bakımından yalnız hisseden ben,,,
    güç tanımı da ölüm üzerinden yapılmış, tam batıya yaraşır biçimde, hazla ölüm genelde aynı yatakta yatar,
    yaşam üzerinden değerlendirilseydi insan, gücünü görebilirdik,,,
    sapla saman, saçmasaman bir zaman…

  6. teknik servis Says:

    elinize saglık guzel yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: